kiezen voor jezelf

1 van de lastigste dingen in het leven is voor jezelf kiezen als jij altijd geleerd hebt om andere mensen op de 1ste plaats te zetten. Ik kan hier heel goed over meepraten, gezien ik altijd andere mensen op de 1ste plaats heb gezet. Ik heb dit geleerd sinds ik klein was, om maar gezien te worden. Dus het is lastig voor iedereen, inclusief mij, om voor mezelf te kiezen. Als je niet beter weet, dan kan je ook niet anders. Maar als je ouder wordt en steeds vaker tegen de dingen aanloopt waar ik tegenaan loop, zul je merken dat deze weg jou niet verder gaat helpen. Het gaat erom dat je uit liefde voor jezelf grenzen gaat stellen en jezelf voorop gaat zetten. Niet vanuit egoïsme, maar vanuit liefde voor jezelf! En deze keuze is niet makkelijk, dat weet ik als geen ander. Ik struggle hier nog dagelijks mee en besef heel goed dat dit een harde programmering is. Als pleaser wil je het een ander continu naar de zin maken, want iemand anders zijn of haar geluk is ook de jouwe… toch? Je hebt het zo geleerd, toch? Maar pleasen kan ook een onbewuste vorm zijn van proberen veiligheid, liefde of goedkeuring te krijgen. Niet omdat je bewust iemand wilt manipuleren, maar omdat je zenuwstelsel ooit geleerd heeft dat aanpassen de veiligste optie is. Daarom is het houden van jezelf het belangrijkste? Dat komt op de eerste plaats? Dus je mag best wat vaker voor jezelf kiezen. Misschien herken je dat sommige mensen over jouw grenzen heen gaan, juist omdat jij ze nauwelijks aangeeft.

Het leven in trauma’s heeft mij de pleaser gemaakt die ik nu ben, want ik ben door alles wat ik meegemaakt heb heel empathisch geworden. Ik kan heel goed scannen waar een ander zit met zijn of haar gevoel en ik kan de energie in de kamer feilloos aanvoelen. Zo goed, dat ik mezelf daarin vergeten ben. Ik ben vergeten wat ik zelf voel en nodig heb, gezien ik altijd met de ander bezig was. Deze programmering zit zo diep geworteld, dat ik zelfs denk dat het teruggaat in de tijd van mijn voorouders. In mijn eigen familie en culturele achtergrond zag ik hoe dienstbaar zijn en jezelf wegcijferen een belangrijke rol speelde. Mogelijk heeft dat ook mijn patroon versterkt.

Zelfliefde

Maar op het pad naar bewustwording ga je steeds meer zien en komt er steeds meer aan het licht, ook de stukken die je niet wilt zien. Schaduwstukken die zo zichtbaar worden, dat je er niet meer omheen kan. Ook deze stukken mogen gezien worden, gezien we onszelf niet kunnen accepteren als we deze donkere delen van onszelf niet omarmen. En bewustwording is natuurlijk de eerste stap die je zet, om verandering tot stand te brengen. Het herhaaldelijk toepassen van de verandering in jouw bewustzijn, door het patroon te herprogrammeren, is de 2de stap. Elke keer weer voor jezelf kiezen, als je dat nog nooit gedaan hebt is fakking lastig.

Maar… zelfliefde is wel de sleutel tot geluk! Zelfliefde is alles, maar dan ook alles te accepteren wie en wat je bent. Dus ook de delen van jezelf die je hebt weggestopt. Waar je een masker op hebt gehad en niet je ware zelf hebt durven laten zien, horen of zijn.

Authenticiteit is alles ZIJN wie je wilt zijn, hoe moeilijk dat ook is. Zeker in een wereld waarin we continu beïnvloed worden of waarin er iets van ons verwacht wordt. En die verwachtingen beginnen al van jongs af aan. Van jongs af aan is ons al aangeleerd om ons aan te passen, te gedragen, te luisteren etc. Misschien heb je er wel eerder van gehoord ‘THE GOOD GIRL SYNDROME’, het is een veelgebruikte term voor een patroon waarbij iemand zichzelf wegcijfert om liefde, waardering of veiligheid te behouden. Dus wanneer jij je niet gedraagt, kun je het gevoel krijgen dat je wordt afgewezen. En daar begint het aanpassen al. Aanpassen aan je ouders, je vrienden, je partner, de maatschappij en ga zo maar door. Niet meer buiten de lijntjes kleuren, waardoor er elke keer meer een stukje van jezelf wegvalt. Steeds meer verlies je jouw authentieke zelf, door elke keer dat jij je aanpast aan de verwachtingen van een ander. Elke keer weer verlies je steeds meer van jezelf.

The good girl syndrome

Om het ‘GOOD GIRL SYNDROME’ een beter beeld te geven zal ik hieronder een opsomming doen waarin velen zich zullen herkennen.

Veelvoorkomende kenmerken zijn:

• Je zegt moeilijk nee, ook als je dat eigenlijk wilt.
• Je bent een people pleaser en probeert conflicten te vermijden.
• Je zet de behoeften van anderen structureel boven die van jezelf.
• Je bent perfectionistisch en bang om fouten te maken.
• Je zoekt bevestiging van anderen.
• Je voelt je snel schuldig als je voor jezelf kiest.
• Je past je aan om aardig gevonden te worden, ook als dat ten koste gaat van jezelf.

Op de lange termijn kan dit leiden tot:

• Chronische stress of overbelasting.
• Moeite met grenzen aangeven.
• Vermoeidheid of burn-out.
• Het gevoel dat je niet meer weet wat jij zelf wilt.
• Relaties waarin je meer geeft dan ontvangt.

Het tegenovergestelde is niet egoïstisch worden. Het is leren dat je ook een “goed mens” bent wanneer je:

• nee zegt,
• een ander teleurstelt,
• voor jezelf kiest,
• fouten maakt,
• je mening uitspreekt.

We kunnen dit ook veel dieper bekijken. Er is namelijk vaak een relatie met:

• de fawn response (een traumarespons waarbij je veiligheid zoekt door anderen tevreden te houden),
• perfectionisme,
• codependency (overmatige gerichtheid op de ander),
• en een overactief zenuwstelsel.

Is dit het leven wat je wilt leiden? Is dit wat jou geluk brengt? Wat zou je een ander voor advies geven als je wist dat diegene hierdoorheen gaat?

Liefde onder voorwaarden

Dit is wat er gebeurt als je continu het patroon in stand houdt. Mensen die moeite hebben met grenzen aangeven zijn daarom soms kwetsbaarder voor relaties waarin manipulatie, controle of emotioneel ongezonde patronen voorkomen. En als pleaser kan je onbewust langer in een relatie blijven met iemand die manipuleert, controlerend gedrag vertoont of narcistische trekken heeft, omdat jouw patroon van aanpassen die dynamiek kan versterken. Bij narcisme zie je vaak dat iemand weinig empathie heeft, behoefte aan controle heeft, moeite met kritiek heeft en de neiging om de schuld om te draaien. Maar kan jou ook verantwoordelijk maken voor zijn of haar geluk en liefde pas geven wanneer je voldoet aan verwachtingen. Hierdoor kan je later een patroon ontwikkelen van moeilijk NEE zeggen, je schuldig voelen als je voor jezelf kiest, veel verantwoordelijkheid dragen voor de emoties van een ander en/of relaties aantrekken waarin je veel geeft en weinig ontvangt en dus ook voortdurend bevestiging zoekt. Omdat je geleerd hebt dat jouw gevoelens minder belangrijk zijn, je moet zorgen dat anderen zich goed voelen en als iemand boos wordt, je iets verkeerd gedaan hebt. Bij manipulatie en gaslighting leer je jouw waarneming ook te wantrouwen, waardoor je het lastig vindt om naar jouw intuïtie te luisteren of grenzen te stellen. Als je liefde op voorwaarde hebt ontvangen, leer je dat je pas veilig bent als jij je aanpast. Je ontwikkelt niet alleen gewenst gedrag, maar ook een overlevingsstrategie. Dus hierin leert je zenuwstelsel dat het conflict gevaarlijk is en dat aanpassen de meeste veiligheid biedt.

Als deze patronen jarenlang aanwezig zijn, ontstaat er dus een innerlijke overtuiging zoals:

• Ik moet aardig gevonden worden
• Ik mag niemand teleurstellen
• Mijn behoeften zijn minder belangrijk
• Ik ben verantwoordelijk voor hoe anderen zich voelen
• Als iemand boos op mij is, heb ik iets verkeerd gedaan

Dat zijn de overtuigingen die veel mensen herkennen als een vorm van ‘the good girl syndrome’ of een sterke fawn response.

Het is belangrijk dat jij leert je eigen behoeftes te herkennen en erkennen

Zolang jij jezelf opzij blijft zetten om het ander naar de zin te maken, blijf je vastzitten in hetzelfde patroon. Hierdoor zal je op lange termijn de nodige klachten zoals eerder genoemd ervaren, en die blijven terugkomen totdat jij dit patroon doorbreekt.

Herstellen betekent niet dat je ineens nooit meer zal pleasen, maar dat je steeds iets eerder merkt wanneer iemand of jij zelf over je eigen grens gaat. Je leert luisteren naar je lichaam voordat je automatisch JA zegt. En je zult ontdekken dat er ook mensen zijn die jou wel kunnen liefhebben wanneer je NEE zegt en jou wel accepteren, of je trekt mensen aan die dezelfde mindset hebben als jou. Dus elke keer als je voor jezelf kiest, dan leer je jouw zenuwstelsel iets nieuws. En dat is dat je veilig bent, ook als jij jezelf niet wegcijfert.